Zebrano 1,000 podpisów
Do: Prezes Rady Ministrów, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński, Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek
Mundur to nie przebranie. Stop samozwańczym patrolom!
Domagamy się, aby rząd niezwłocznie, nie później niż w ciągu trzech miesięcy, skierował do Sejmu zapowiedzianą 14 lipca 2026 r. [1] nowelizację Kodeksu karnego, która wprowadzi:
- karalność publicznego noszenia umundurowania i oznaczeń łudząco podobnych do mundurów Policji, Straży Granicznej i Wojska Polskiego przez osoby występujące w ten sposób wobec innych ludzi, z jasnym wyłączeniem rekonstrukcji historycznych, harcerstwa, klas mundurowych i widowisk;
- zaostrzenie kary za przywłaszczenie funkcji funkcjonariusza publicznego (art. 227 Kodeksu karnego), dziś zagrożone karą maksymalnie roku pozbawienia wolności, oraz surowszą odpowiedzialność za takie działanie w zorganizowanej grupie.
Wzywamy też Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, by Policja w całym kraju reagowała na samozwańcze „patrole" jednolicie i natychmiast, według publicznie ogłoszonych wytycznych.
Dlaczego ta sprawa jest ważna?
13 czerwca 2026 r. na Dworcu Centralnym w Warszawie mężczyźni w strojach do złudzenia przypominających mundury wysiedli z oznakowanej furgonetki i zaczęli „legitymować" podróżnych. Wybierali osoby o ciemniejszej karnacji. Prokuratura Regionalna w Warszawie wszczęła w tej sprawie śledztwo, a policja przeszukała mieszkania członków grupy w całej Polsce.
To nie był pojedynczy incydent. Rok wcześniej samozwańcze „patrole" zatrzymywały samochody i żądały dokumentów na granicy z Niemcami. Dwóch uczestników tych akcji usłyszało zarzuty podszywania się pod Straż Graniczną, a ich sprawa trafiła do sądu. Na przejściu granicznym w Lubieszynie uczestnik samozwańczych patroli stał w odblaskowej kamizelce z napisem „Ochrona Granic - Police", a przejeżdżający Niemiec zatrzymał się z pytaniem, czy to polska policja [2]. Przyjechali funkcjonariusze i poprosili o zasłonięcie napisu, bo mógł sugerować przynależność do służb, on odmówił i na tym się skończyło, bo prawo nie dawało im nic więcej.
W Polsce prawo do legitymowania, kontrolowania i zatrzymywania mają wyłącznie służby państwa. Tak, jak przypomniał Rzecznik Praw Obywatelskich: legitymowanie, przeszukiwanie samochodów czy ograniczanie wolności ludzi przez samozwańcze grupy „nie ma podstawy prawnej".
Problem w tym, że obecne przepisy tej zasady nie chronią. Kodeks karny karze podszywanie się pod funkcjonariusza tylko wtedy, gdy ktoś wprost się za niego podaje i jednocześnie wykonuje jego czynności. Grupa, która zakłada własne uniformy do złudzenia przypominające służbowe i „tylko" wypytuje ludzi na dworcu, wymyka się temu przepisowi. Za noszenie cudzego munduru grozi dziś grzywna do 1000 złotych. W Niemczech i we Francji samo publiczne noszenie stroju łudząco podobnego do munduru służb jest przestępstwem. W Polsce nie jest.
Rząd zna i rozumie ten problem. 14 lipca 2026 r. wiceminister spraw wewnętrznych Tomasz Szymański zapowiedział zmianę prawa, tak by karalne było już samo noszenie uniformów imitujących mundury służb. To dobra zapowiedź. Ale zapowiedź to nie ustawa. Znamy zbyt wiele obietnic, które umarły w rządowych szufladach, gdy temat zniknął z mediów.
Podpisz apel, jeśli uważasz, że:
- w Polsce kontrolować i legitymować mogą wyłącznie służby państwa, nigdy samozwańcze grupy;
- mundur Policji, Straży Granicznej i Wojska Polskiego zasługuje na ochronę przed podróbkami;
- każda osoba, niezależnie od wyglądu i koloru skóry, ma prawo przejść przez dworzec bez „kontroli" przebierańców.
Im nas więcej, tym trudniej będzie tę obietnicę odłożyć na półkę. Będziemy liczyć każdy dzień od zapowiedzi ministerstwa aż do złożenia projektu w Sejmie.
[1] Rząd bierze się za "przebierańców" Brauna. "Zajmiemy się tym jeszcze dziś", 14.07.2026 r., PolskieRadio24
[2] Niemcy zaskoczeni: "to jest wasza policja?" Mieszkaniec Polic pilnuje granicy, zamieszanie przez napis, 3.07.2025 r., Wp.pl