Bartosz jest zaangażowany w wiele inicjatyw, poza niesieniem pomocy na granicy, od lat angażuje się także w działania Akcji Demokracji.
Lista podpisów poparcia zostanie dołączona do poniższego listu przyjaciela sądu.
List przyjaciela sądu (amicus curiae) w sprawie Bartosza — wolontariusza niosącego pomoc humanitarną
„Akcja Demokracja” (Fundacja) jest organizacją pozarządową prowadzącą działalność pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Działalność Fundacji jest społecznie użyteczna, wyłączną statutową działalnością Fundacji, prowadzoną na rzecz ogółu społeczności. Główne obszary działalności Fundacji to: demokracja, prawa człowieka, sprawiedliwość społeczna oraz środowisko. Celem Fundacji jest m.in. wspieranie oraz ochrona wolności i praw człowieka, przeciwdziałanie dyskryminacji, promowanie solidarności i sprawiedliwości społecznej oraz umacnianie praworządności i demokracji w Polsce i na świecie.
Opinia niniejsza ma na celu wsparcie sądu w szerszym ujęciu kontekstu sprawy z perspektywy standardów ochrony praw człowieka, wynikających zarówno z polskiej Konstytucji, jak i prawa międzynarodowego. Każda próba wsparcia osób potrzebujących przez wolontariuszy – jak w wypadku Bartosza – wynika z poczucia odpowiedzialności obywatelskiej i solidarności międzyludzkiej.
- Prymat ochrony praw człowieka wynika z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konstytucji RP (art. 2, art. 30, art. 31, art. 32 i 47).
- Prawo do azylu (art. 14 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka), zakaz wydaleń zbiorowych oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego stanowią podstawy prawa międzynarodowego.
- Działania mające na celu ochronę tych praw – w tym prowadzone przez wolontariuszy – są zgodne z wartościami demokratycznego państwa prawnego.
W naszym głębokim przekonaniu proces karny przeciwko osobie, która – korzystając z udzielonego jej pełnomocnictwa – dążyła do zapewnienia cudzoziemcowi realnego dostępu do jednego z podstawowych praw człowieka jakim jest prawo do ubiegania się o ochronę międzynarodową, budzi poważne wątpliwości pod kątem zgodności z wartościami demokratycznego państwa prawnego oraz zobowiązaniami Polski wynikającymi z traktatów międzynarodowych.
Podkreślamy, że:
- Działalność osób udzielających pomocy humanitarnej na granicy polega na dbaniu o przestrzeganie praw człowieka.
- Takie działania nie są zagrożeniem dla porządku prawnego, lecz wsparciem w ochronie praw osób szczególnie potrzebujących pomocy.
- W sytuacjach kryzysowych aktywizm obywatelski często uzupełnia rolę państwa.
- Zalecenia ONZ i Rady Europy chronią osoby zaangażowane w obronę praw człowieka oraz podkreślają potrzebę zapewnienia im bezpieczeństwa i swobody działania.
- Praktyki pushbacków i ich niezgodność z prawem międzynarodowym stanowią istotny element kontekstu sprawy Bartosza.
- Działania motywowane ochroną praw człowieka nie powinny podlegać penalizacji, gdyż są uzasadnione potrzebą przestrzegania zobowiązań międzynarodowych.
Prosimy Sąd o uwzględnienie, że działalność Bartosza stanowiła realizację zasady pomocy humanitarnej oraz prawa do dostępu do procedury uchodźczej oraz do skutecznego środka odwoławczego (art. 8 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka) i była przejawem troski o poszanowanie godności każdego człowieka.
Apelujemy, by sąd rozważył nie tylko literalną wykładnię przepisów, ale także wartości leżące u podstaw porządku prawnego: sprawiedliwość, humanitaryzm, ochronę godności, solidarność i odpowiedzialność za słabszych.
Penalizacja działań motywowanych ochroną praw człowieka zniechęca innych obywateli do niesienia pomocy, co jest sprzeczne z istotą społeczeństwa obywatelskiego i państwa prawa.
Wyrażamy pełne wsparcie dla Bartosza jako osoby działającej w zgodzie z najwyższymi standardami etyki i prawa. Prosimy Sąd o kompleksowe rozważenie wszystkich okoliczności sprawy w duchu poszanowania praw człowieka.
Fundacja Akcja Demokracja działa na rzecz ochrony praw człowieka, solidarności społecznej oraz wspierania społeczeństwa obywatelskiego. Interwencje w sprawy osób udzielających wsparcia humanitarnego leżą w bezpośrednim polu zainteresowania i kompetencji Fundacji.