Zebrano 10 podpisów
Do: Rad gmin: Mszana Dolna i Tymbark
STOP dewastacji krajobrazu Beskidu Wyspowego
Beskid Wyspowy to jedno z ostatnich miejsc w Karpatach, gdzie krajobraz zachował swój naturalny, nieprzekształcony charakter. Dziś planuje się budowę kolejnych wież i tarasów widokowych – na Lubogoszczy i Łopieniu, które mogą trwale zniszczyć jego unikalny krajobraz.
My, niżej podpisani, stanowczo sprzeciwiamy się dewastacji krajobrazu Beskidu Wyspowego związanej z planowanymi przez gminy Mszana Dolna oraz Tymbark inwestycjami polegającymi na budowie wieży widokowej na górze Lubogoszcz (968 m n.p.m.)[1],[2] oraz tarasu widokowego na górze Łopień (961 m n.p.m.)[3].
Realizacja tych przedsięwzięć doprowadzi do nieodwracalnego przekształcenia jednego z najbardziej unikalnych krajobrazów Karpat, stanowiącego dziedzictwo przyrodnicze o wyjątkowej wartości dla obecnych i przyszłych pokoleń. Jeśli nie powstrzymamy tych działań, przyszłe pokolenia będą mogły podziwiać piękno Beskidu Wyspowego wyłącznie na archiwalnych fotografiach.
W 2023 roku, w budzących poważne kontrowersje okolicznościach, dopuszczono do realizacji zabudowy na Polanie Stumorgowej na Mogielicy [4]. Obecnie planowane są kolejne działania, prowadzące do dalszej degradacji krajobrazu Beskidu Wyspowego.
Beskid Wyspowy to wyjątkowe pasmo górskie o niezwykłych walorach krajobrazowych, przyrodniczych i geologicznych – unikalne nie tylko w skali Polski, ale również całego łuku Karpat. Charakterystyczna rzeźba terenu Beskidu Wyspowego jest przede wszystkim wynikiem budowy geologicznej, zjawiska inwersji rzeźby, ruchów masowych oraz innych procesów geomorfologicznych. W rezultacie obszar ten zyskał specyficzny krajobraz izolowanych masywów, wyraźnie odmienny od typowych układów górskich. Góry nie tworzą tu ciągłych pasm, lecz układają się w formie oddzielnych szczytów – tzw. „wysp” otoczonych szerokimi i rozległymi dolinami. Dzięki dużym deniwelacjom poszczególne szczyty wyraźnie dominują nad otoczeniem, tworząc malowniczy, charakterystyczny i niepowtarzalny krajobraz, Układ kilkunastu wybitnych górskich „wysp” jest w skali Polski unikatowy – szczególnie efektowny podczas częstych inwersji temperatury, gdy wierzchołki wyłaniają się ponad mgły zalegające w głębokich dolinach.
Trafnie ujął to Stanisław Pagaczewski, pisząc: „Beskid Wyspowy, jakże trafna nazwa, jak dobrze oddająca charakter tej okolicy; z jasnozielonego morza pofalowanego terenu wyrastają ciemne wyspy odosobnionych szczytów – istny archipelag pociągających ku sobie turystów, owych nigdy nienasyconych żeglarzy zielonego krajobrazu” .
Nasze postulaty:
Trafnie ujął to Stanisław Pagaczewski, pisząc: „Beskid Wyspowy, jakże trafna nazwa, jak dobrze oddająca charakter tej okolicy; z jasnozielonego morza pofalowanego terenu wyrastają ciemne wyspy odosobnionych szczytów – istny archipelag pociągających ku sobie turystów, owych nigdy nienasyconych żeglarzy zielonego krajobrazu” .
Nasze postulaty:
Wzywamy władze samorządowe gminy Mszana Dolna (gminy miejskiej i wiejskiej) oraz gminy Tymbark, a także Lokalną Grupę Działania „Przyjazna Ziemia Limanowska” do odstąpienia od planów budowy wieży widokowej na Lubogoszczy oraz tarasu widokowego na Łopieniu.
Wzywamy Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Sejmik Województwa Małopolskiego, Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Krakowie oraz Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego do podjęcia działań na rzecz wzmocnienia ochrony krajobrazu Beskidu Wyspowego, w szczególności poprzez zainicjowanie prac nad utworzeniem Parku Krajobrazowego Beskidu Wyspowego na obszarach kompleksów leśnych (zgodnie z zapisami w Strategi Rozwoju Województwa „Małopolska 2030”).
Dlaczego ta sprawa jest ważna?
Dewastacja unikalnego krajobrazu Beskidu Wyspowego
Budowa wież widokowych na szczytach gór prowadzi do trwałego zaburzenia naturalnej kompozycji krajobrazu. Realizacja wieży widokowej na Lubogoszczy oraz tarasu widokowego na Łopieniu skutkowałaby naruszeniem ww. unikalnych cech krajobrazu Beskidu Wyspowego oraz wprowadzeniem dominant architektonicznych obcych dla naturalnego charakteru ww. gór. Obiekty tego typu stanowią element silnie ingerujący w naturalny krajobraz i wprowadzają dysharmonię kompozycyjną, zwłaszcza na obszarach o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych.
Czy na każdej górze Beskidu Wyspowego musi powstać wieża widokowa?
W Beskidzie Wyspowym funkcjonują już wieże widokowe oraz rozbudowana infrastruktura turystyczna – m.in. na Mogielicy, Kamionnej, Jaworzu i Miejskiej Górze, a na Luboniu Wielkim znajduje się 51-metrowa wieża przekaźnikowa wraz ze schroniskiem PTTK. Rozwinięta infrastruktura turystyczna i widokowa istnieje również na Śnieżnicy. Jednocześnie na Lubogoszczy i Łopieniu już dziś możliwe jest podziwianie panoram bez potrzeby budowy nowych obiektów – m.in. dzięki naturalnym odsłonięciom terenu i obszarom powstałym w wyniku wiatrołomów. Planowane inwestycje stanowią zatem nieuzasadnione marnotrawienie środków publicznych i nie znajdują uzasadnienia ani ekonomicznego, ani funkcjonalnego.
Zagrożenie dla cennych ekosystemów
Masywy leśne Lubogoszczy i Łopienia należą do najcenniejszych przyrodniczo obszarów Beskidu Wyspowego i stanowią jedne z ostatnich enklaw dobrze zachowanej przyrody. Charakteryzują się wysokim stopniem naturalności, ciągłością ekologiczną oraz sprzyjają zachowaniu bioróżnorodności. W ich obrębie znajdują się obszary Natura 2000 – Lubogoszcz (PLH120081) oraz Uroczysko Łopień (PLH120078), w których występują liczne gatunki chronione, co potwierdza ich znaczenie w skali kraju i Unii Europejskiej. Wprowadzanie nowej infrastruktury turystycznej prowadzi do wzrostu presji antropogenicznej, fragmentacji siedlisk i zakłócenia naturalnych procesów przyrodniczych. Doświadczenia z Mogielicy pokazują, że skutkuje to degradacją środowiska oraz zanikiem najbardziej wrażliwych gatunków. Oba masywy pełnią również kluczową funkcję hydrologiczną – znajdują się tu źródła i ujęcia wody pitnej dla okolicznych miejscowości. Zwiększenie ruchu turystycznego może pogorszyć jej jakość i dostępność, zwłaszcza że mieszkańcy Mszany Dolnej już dziś borykają się z problemami w zaopatrzeniu w wodę pitną.
[2] Uchwała z 30 marca 2026 Nr XXIX/235/2026 Rady Miejskiej w Mszanie Dolnej